Güncel

KADINLARIN YÜN MESAİSİ BAŞLADI

KADINLARIN YÜN MESAİSİ BAŞLADI

13 Eylül 2018 07:39
-A

+A

    Bazen yeni olsun diye bazen de kız ve erkek çocuklarının çeyizliklerinde kullanılmak için satın alınan yün, pamuk ve elyaf ev hanımları tarafından başta yastık, minder, yorgan yapılmak için tek tek yıkandı ve işlendi
Yaz ve kış kullanıla gelen ürünler arasında yer alan ve bazı evleri de baştanbaşa donatan yünler ile ilgili hem satışını hem işlenişini işin ustalarıyla konuştuk.Yün satıcılığı yapan Çeyiz Yorgan Evi sahibi Cengiz Gök ile konuştuk. Gök yaptığı açıklamada : “Yün satışlarının sezonu başladı.  Her geçen sene satışı azalıyor, insanlar hazıra konuyor. Her şeyi kendileri yapmak yerine başkalarına yaptırıyor.   Nisan ayında başlar bizim sezon eylül ekim ayına kadar devam eder. Genelde yorgan, döşek yapacak olanlar 20 kilo alıyor,  çünkü 5 kilo bir yorgana gidiyor, 12-13 kilo döşeğe gidiyor.
Genel itibariyle 20-15 kilodan aşağı yün alan yoktur.  Yün fiyatları 10 liradan başlıyor en kalitelisi 12 lira.  Boncuk elyaf 8 lira diğerleri 7 lira. Yünden sonra en çok satışını gerçekleştirdiğimiz ürün pamuktur. Pamukların fiyatı da 6 lira.  Genelde yastık için alındığı için pamuk 2 kilo ile 5 kilo arasında bir alımdan söz edilebilir. Yün yurt dışından geliyor ve vatandaşlar tarafından daha çok tercih ediliyor. Antep’ten gelen elyafın yıkanması kolay olduğu için ona yönelimlerde söz konusu. Eskiye oranla satışlarımız düştü ama ona rağmen geçimimizi sürdürüyoruz. Bu dolar yüne de vurdu insanlar fazla yün talebinde bulunmuyor. Bizim yün alacak olan kişiler tavsiyemiz alınan bir yün kullanılacak malzemeye göre işlendikten sonra her yıl mutlaka bir sefer havalandırılmalı. Eğer havalandırılmazsa güve düşer içine ve insanı uğraştırır durur. Alınan yün ve elyaflar eğer yıkanacaksa da çamaşır sodasıyla, deterjanla ve bol suda yıkanmalı.  Zaten yünler temiz satıldığı için sıkıntı olmuyor, evde kendilerinin veya yakınlarının besledikleri koyunların yünü olmazsa eğer. Kendilerinin elde ettikleri yünü eğer yıkayacaklarsa yine aynı malzemeleri kullanabilirler ancak temiz olan yüne göre daha çok uğraşmalılar ki temizlensin” ifadelerine yer verdi.
“YORGAN, YASTIK VE MİNDERLERİN YAPIMI GÜNLERİ ALIYOR”
Satışı yapılan yünün daha sonra geçtiği işlemler için konuşan ve kullanım alanlarını sıralayan ev hanımı Selvi Güler: “Yünden yapılan yorgan, yastık ve minderlerin yapımı günleri alıyor.  Eskiden yünü kendimizin ya da komşumuzun koyun ve keçilerinden elde ederdik.  Onları alır bu işler için yapılan havuzda ya da temiz artezyen suyunda yıkardık. Bu bazen 2 günü bulurdu çünkü koyunlar, keçiler sürekli bağ -bahçe demeden gezerdi, yemlenirlerdi bu yüzden de kirli olurdu, yünler iyice temizlensin varsa kılçıkları çıkartmak için en az iki gün bu yünleri yıkardık, bazen de olurdu yünler çok temiz olurdu o zaman bu yıkama bir günde biterdi. Çok fazla olan yünler için komşunun kızları da çağrılırdı ki erken işimizi bitirelim.  Şimdi kimse doğru dürüst bunu yapmıyor çarşıdan hazır yıkanmış temiz yünü alıyor öylece kullanacağı ürüne koyuyor. Biz onu bile yıkıyoruz, yarım günümüzü alıyor bu yünü yıkamak. Yün yıkandıktan sonra kuruması lazım kuruyan yünün şişmesi için bu sefer yünü çırpıyoruz bu arada kurumayan yünlerin kurumasına da vesile oluyor bu işlem. Yünü isteyen istediği ile çırpar oklava da kullanılabilir normal bir odun da kullanılabilir, plastik uzun bir çubukta kullanabilir.  Sonra çırpılan bu yünleri kişi neyle kullanmak isterse ona göre onu işlemden geçirir.  Yün için özel dikilmiş bez kumaşların içine yıkadığımız ve kuruttuğumuz yünleri koyuyoruz. Bu bez kumaşların içine çırpılmış yün girdiği için şişiyor. Yorgan, yastık, minder artık her neyse içine çırpılan yün konulan bu ürünler kullanıldıkça şişliği de geçer.  Bu bezin üstüne çarşaf bezi de mutlaka geçirilmeli ki yün rahatsızlık vermesin ve çok çabuk kirlenmesin. Ama ondan önce çırpılan yün içine koyduğumuz bezi iğne iplik yardımıyla dikeriz ki yünler aynı yerde sabit kalsın hepsi sadece bir yere kaymasın. Bazı hanımlar da hiç yünle uğraşmıyor yıkaması kolay olan elyafları pamukları kullanıyor,  zorluğu kolaylığa çeviriyorlar. Bu yünü yıkma işinden tutun da minder ya da yastık yapımına kadar bu işi sadece bir kişi yapamaz bu iş için en az 3 kişinin olması gerekir.  Biz yünlü minderler yastıklar kullanmaya alıştığımız için, onlardan vazgeçemiyoruz. Birde elyaf gibi diğer şeyler yüne göre zararlı bizde bu yüzden zararı olmayan yünü kullanıyoruz ” şeklinde konuştu.
Doğal olan ürünler kullanın
Sağlık için doğal olan ürünlerin kullanılması gerektiğini ifade eden yün Yorgan satıcısı Cengiz Gök ise, “Yün genellikle 6., 7. ve 8. aylarda satılıyordu.Mevsimlerde artık soğuk iyice artınca Bu Kış aylarda yün sattık, sattık satamazsak bir daha satamayız. Yün eskiden daha zahmetli oluyordu. Yünler temizlenmeden geliyordu. Temizlenmesi büyük sorun oluyordu. Şimdi öyle bir problem kalmadı. Yünler fabrikalarda temizleniyor ve kullanmaya hazır bir şekilde satışa çıkartılıyor. Ondan dolayı da bu sene satışlarımız biraz daha iyi gidiyor. Geçen seneye göre yün, bu sene daha fazla rağbet görüyor. Düğün sezonu yün satışına etki ediyor. Gelin olacaklar ev dizmek isteyen damatlar ve aileleri, yüne büyük bir rağbet gösteriyor. Evinde yünü olmayan yün döşek, yün yatak, yün yorgan yapmak isteyenler, eskisi kadar olmazsa da hala var. Yün doğal olduğu için ve doğal klima görevi yaptığı için de sağlık için de çok faydalıdır. Yün kışın sıcak, yazın serin tutar” dedi.
Yün bulmak sıkıntı
Yün bulmakta sıkıntı yaşadıklarını belirten Çeyiz Yorgan Evi sahibi Cengiz Gök, “Türkiye’de küçükbaş hayvancılık bittiği için yün bulmak da sıkıntı yaşıyoruz. Özellikle Kırşehir’de yün bulmak sıkıntı oluyor. Malatyalı vatandaşlarımız doğal ürünleri tüketsinler. Boyun fıtığı için, boyun kireçlenmesi için en faydalısı doğal olan yünden yapılan ürünledir. Yün için değil, her şeyde yerli malı ve doğal olan ürünleri tercih edin” diye konuştu.
Hazır, yünü bitirdi
Hazır ürünlerden dolayı yüne talebin gittikçe düştüğünü ifade eden Cengiz Gök, insanların yüne eskisi gibi talep göstermediğini ve artık her şeyin hazır kullanıldığını söyledi. Gök, şöyle devam etti: “Yün satışlarımız eskiye nazaran çok kötü. Eskiden 50-75 kilogram yün alanlar, şimdi 10-20 kilogram yün alıyorlar. Gün geçtikçe yün satışları bitiyor. 5-10 yıl sonra yün satışları Kırşehir de tamamen biter. Bunun nedeni olarak da insanlar artık her şeyin hazırını temin ediyorlar. Hazır yorganlar, silikon yastıklar, her şeyin hazır yapılmışı var. Kimse artık yün alıp uğraşmıyor. Kimse artık yün alıp yıkamıyor, emek çekmek istemiyor. Onun için de yün artık eski cazibeliğini kaybetti. Sağlık için en iyisi doğal olan ürünlerdir. Ancak şimdi kimse sağlığını düşünmüyor. İnsanlar çalışmadan hazır olanı tüketmeye alıştılar. Şu anda yün sezonu; ancak işlerde pek canlanma yok. Eskiden dedelerimizden, ninelerimizden miras olan yünü, şimdi kimse evinin kapısından bile sokmuyor. Eski müşterilerimiz kalmadı. Çünkü her şeyin hazırı var. Hazır çıktığından beri yüncülük de bitti, esnaflık da bitti. Yeni nesil artık yünü tercih etmiyor. Bir de artık vatandaşlar apartmanlarda yaşıyorlar. Eskiden herkesin evi müstakildi, evinin önünde kapısının önünde yıkayabiliyordu. Ancak apartmanlarda böyle bir imkân yok. Yünü bilen vatandaşlarımız biliyor ve zaten yünden vazgeçemiyor. Bilmeyen, kullanmayan vatandaşlarımız için de yünün çok sağlıklı olduğunu belirtelim. Bugün aldığınız hazır yorganlarda, hazır yataklarda doğal ürün kullanılmıyor. Onların hepsi sağlığa zararlıdır. Sağlık için yünü tercih edin.”
Talep var, ancak alınacak miktar düştü
Uzun yıllardır yün satışı yapan Cengiz Gök, sağlık için yünün tercih edilmesi gerektiğini ifade ederek, sözlerine şöyle devam etti: “Yün satışı sezonu olduğu için şimdilik iyi gidiyor. Sağlık için en iyisi yündür. Doktorlar da yünü tavsiye ediyor. Doktorlar insanların polyesterden kaçmasını ve yünü kullanmalarını öneriyor. En sağlıklısı yündür. Polyester ürünler ve hazır ürünler çıktığından beri hastalıklar arttı. Boyun fıtığı, bel fıtığı gibi hastalıklar arttı. Düğün sezonuyla Havaların soğuk geçmesiyle birlikte satışlarımız arttı. Eskiye göre satışlarımız iyi olmazsa da şimdilik iyi gidiyor. İnsanlar yavaş yavaş eskiye dönüyorlar. Sağlıklı olduğu için insanlar yün kullanmaya başladılar. Aslında satışlarımız maddi imkânlardan dolayı düştü. Yün kullanımından değil. Eskiden düğünlerde aileler tarafından 5-7 tane yatak, döşek yapılırken, şimdi 2-3 tane yatak, döşek yapılıyor. Bu şekilde olunca da bizim yün satışlarımız düştü. Talep var, ancak miktar azaldı. Yün yatak da hiçbir zaman bozulmaz. Herhangi bir koku olmaz. Ancak bazı vatandaşlarımız yünü alıp çatıda, depoda muhafaza etmeye çalışıyorlar. İyi muhafaza edemedikleri için güve giriyor. Bu da tamamen alıcının iyi muhafaza edemediğinden kaynaklanıyor. Eskisi gibi hayvancılık yapılmadığı için yün bulmakta sıkıntı yaşanıyor. Döşeklik için tüm yün kullanıyor. Yorgan ve yastık için parça yün kullanılıyor. Yün fiyatları 12-13 TL arasında değişiyor. Piyasada yün bulmakta zorlanıyoruz. Eskiden İran’dan, Irak’tan yün alınıyordu. Ancak şimdi buralardan yün gelmiyor. İnsanlar sağlıkları için yüne talep ediyor.”

Facebook'ta paylaş butonu
Print

YORUMLAR

Facebook Yorumları
YORUM YAZ
1000

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

ÖNE ÇIKANLAR

ALINTI YAZARLAR

Sayfalar

DUYURULAR

LİNKLER

ARŞİV

HAVA DURUMU

Günlük Gazeteler

Oku