Yazar

ibrahimkoyuncu40@hotmail.com

95 makale bulunmakatadır

SARIKAMIŞ HAREKATI-4

08:00 - 22 Aralık 2020

+A

-A

Okunma: 760

                Maalesef olay farklı gerçekleşti: 10.Kolordu  Hafız Hakkı Bey komutasında Bardız’a  girmesi gerekirken, Rus birliklerinin peşine takılıp  Koşur istikametine yöneldi. ( 30 ve 31. Tümen). Yalnız 32. Tümen Bardız’a ilerledi.  Bu hata Sarıkamış felaketine neden olan en büyük nedendir. 25 Aralık’ta  Sarıkamış’ın batısında  Rus ordusunun arkasına düşmesi gereken 10. Kolordu, tamamen Hafız Hakkı’nın “zafer kazanma “ ihtirası ile yolu  75 km uzattığı yetmezmiş gibi , Allahuekber dağlarını geçmeye mecbur kalmış ;  fırtına ve tipiye yakalanıp çok büyük zaiyat vermiş ve  zamanında Sarıkamış’a intikal edememiştir.
             Ne yazık ki yine evdeki hesap çarşıya uymamıştır. Bu sapmanın başlıca sebebi Hafız Hakkı’nın ( 10. Kolordu) 25 Aralık tarihinde   Sarıkamış’ta olacağı varsayımı ile  Enver Paşa’nın  10. Kolordu yalnız kalmasın diye  yönünü  Kötek’ten  Sarıkamış’a çevirmesi olmuştur. Netice olarak 10.Kolordu büyük bir zaiyatla  bitkin bir şekilde  ancak 29 Aralık’ta  Sarıkamış’a gelebilmiştir
               Saldırı  23 Aralık’ta başlıyor ama öncesinde ; 6 Aralık’ta  Enver Paşa ve Otto Von Feldman  Yavuz zırhlısına binerek Trabzon üzerinden Erzurum’a yola çıkıyorlar. 13 Aralık’ta Köprüköy’e ulaşıyorlar. Burada 3. Ordu  Komutanı Hasan İzzet Paşa  ile harekat planını yeniden görüşüyorlar. Planın amacı Ruslara süratli bir darbe indirerek bir Tanenberg yaratmak. Plan kağıt üzerinde Almanya’nın  Doğu Cephesinde  Rus ikinci ordusunu  tamamen imha ettiği “Tanenberg Muharebesi” ne benzemektedir.   Zira    Batı cephesinde Rusların berkitilmiş  mevzilerde  direndikleri ancak  açıklardan geliştirilen  kuşatma ve baskınlar karşısında  etkisiz kaldıkları gözlemlenmişti. Enver Paşa  Rus Kafkas ordusunun zayıf ve  özellikle çevirme manevralarına karşı  çok hassas olduğunu biliyor ve  Osmanlı birliklerinin bu zayıflığı kullanmasını planlıyordu. Haklıydı da.
              Maalesef komutanların hataları yüzünden  24/25 Aralık ‘ta  gerçekleştirilen taarruz neticesi  Sarıkamış’ı koruyacak durumda olmayan  Ruslar , gelen takviye ile taarruz edecek duruma geldiler.
              Özet olarak  Şayet Enver Paşa’nın emirleri yerine getirilmiş  olsaydı Sarıkamış zafer olacaktı.
            Lakin 10. Kolordu Komutanı  Hafız Hakkı Paşa  harekat planına sadık kalmamıştır. Sarıkamış Batısında  Rus ordusunun arkasına düşmesi planlanan 10. Kolordu  yürüyüş  hedefinden saparak  yolunu 75 km uzatmış ve Sarıkamış’a varmak için  Allahuekber Dağlarını aşmak zorunda kalmış, bu dağlarda tipiye yakalanan birlikler büyük zaiyat verdiği gibi  vakit kaybetmiştir. 10. Kolorduyu yalnız bırakmak istemeyen Enver Paşa, Kötek yönüne dönerek cephe arkasında Ruslara baskın vermesi gerekirken Sarıkamış üzerine yönelmiştir.  Sarıkamış’a varması için acele ettirilen 9. Kolordu 25-29 Aralık günleri  boyunca  tek başına Ruslarla mücadele etmek zorunda kalmıştır. Bu tarihten sonra  Enver Paşa Rusları Asıl cepheden tazyik eden 11. Kolordunun  yetişmesini beklemiştir. Ancak 11. Kolordu  Rusları geriye doğru  sürmekte ise de kati darbeyi vuramadığından 9.ve 10. Kolordulara yardım edememiştir.
           Albay Şerif Köprülü bile  Sarıkamış İsimli Kitabında : “Hafız Hakkı Merhum 10. Kolordu’yu Sarıkamış’a getirmeyerek Ardahan yolunda bir Rus Liva kumandanının mahareti karşısında oyuncak oldu ve kolordusunun iki güzide  fırkasını kış ortasında  Allahuekber Dağları’ndan geçirmeye kalkışarak mahv ü perişan etti. “ diyecektir.      
             Enver Paşa, “Hafız  Hakkı beni mahvettin” diyecektir.
             Sarıkamış’ın en dondurucu günlerinde, Enver Paşa’nın askerlerle birlikte dışarıda “  bir çukura kıvrılmış” olarak yattığını bütün ordu bilmektedir.
           General  Maslofski yazılı olarak, “Türk Ordusu Enver Paşa’nın emirleri doğrultusunda hareket etseydi Sarıkamış düşerdi.” diye itirafta bulunuyor.

Anahtar Kelimeler : İbrahim KOYUNCU,
Print

YORUMLAR

Facebook Yorumları
YORUM YAZ
1000

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

ÖNE ÇIKANLAR

Sayfalar

DUYURULAR

LİNKLER

ARŞİV

HAVA DURUMU

Günlük Gazeteler

Oku