Yazar

ibrahimkoyuncu40@hotmail.com

95 makale bulunmakatadır

SARIKAMIŞ HAREKATI-7

08:00 - 12 Ocak 2021

+A

-A

Okunma: 371

                 Kuşatmayı Sol taraftan geliştirerek Sarıkamış’a girmesi planlanan 87.Alay’a, Başkomutan vekilinin bizzat gönderdiği  emirle  ordu karargahının bulunduğu noktadan itibaren doğru bir hat üzerinden ileri atılması, topçuların yol boyunca ileri sokulması emredilmişti.  Bu emri alan 29. Tümen  Komutanı Albay Arif Bey şahsi mütalaasıyla , arazinin engebeli olduğunu  dikkate alarak tümen ağırlıklarını ve topçularını ertesi gün Sarıkamış’a getirmek üzere  Kızılkilise’ye geri gönderdi. Bu emir, 9. Kolordunun bütün birliklerine uygulandı. Bütün karargah komutanlarına  bu gece  Malak’ın komlarında kalmaları ve sabahleyin  Sarıkamış’a gelmeleri emredildi. 87. Alayı sol geriden desteklemesi planlanan 85.Alay, Tümen komutanı Arif Bey’in emriyle sağ tarafta yol üzerine çekildi.  Bütün bu gelişmelerden 86.Alay’ın başında ilerleyen Başkomutan vekili  Enver Bey’in haberi ise yoktu. Bu durumda  gece taarruzu oldukça zayıf kuvvetlerle yapılıyordu. Avcı hattının hemen gerisinde bulunan Enver Paşa’nın taarruzun inkişafı için bekleyişi boşunaydı. Ordu bütün ağırlıkları ile geriye Kızılkiliseye dönmüştü. Buna rağmen gece  yarısına doğru 86. Alay’ın süngü hücumu ile Ruslar boyun noktasına atıldılar. Ruslar makineli tüfeklerin sadece namlularını yanlarında götürmüşlerdi. 86. Alay’ın iki bölüğü  Rusları , Çerkez Köy’e kadar takip ettiler.9. Kolordu komutanının taarruzu durdurma ricası Enver Paşa tarafından kabul edilmişti.
                Bu günkü hareketi değerlendiren tarih yazarları Sarıkamış’ın bu gece kaybedildiğinde birleşirler.  Ruslar bu geceden sonra Sarıkamış’a  bilhassa topçu birlikleri ile takviye yapmışlardır:
                9. Kolordu  Komutanı İhsan Paşa’nın  sürekli olarak taarruzu  durdurma girişimleri  Ruslar adına bir talih eseri olmuştur. Türk askeri Sarıkamış’a çok yakın olduğu halde, Sarıkamış’a girmek yerine  -20 derecenin altında  karışık bir şekilde açıkta gecelediler.
                  Mareşal Fevzi Çakmak eserinde , “o günkü taarruzun durdurulmasını eleştirmektedir. 7. Tümenin karşısında Rusların zayıf  amele taburu vardı. Ruslar ricat etmek üzere iken verilen bu ateşkes emri, Sarıkamış’ın alınması için ortaya çıkan son şansın  da yitirilmesine sebep olmuştur. Zafere ramak kalmışken bunun gerçekleşmemesinin sebebi askerin fazla yorgunluğu  ve zamanın iyi seçilememesidir. Akşam’a doğru 17. Türkistan Alay’ından  bir Rus taburu  Çamurludağ’a yetişerek Sarıkamış yolunu kapamış oldu:”
               Harekatın bu safhasını değerlendiren tarih yazarları  yeterince aktif davranmayan  İhsan Paşa’nın bu tutumunu hatalı bulmuştur. Rus yazarları  Nikolski ve  Maslofski Sarıkamış’ı anlatan eserlerinde: “ Sarıkamış’ın kurtarılmasını Türklerin bu gün için aldıkları taarruzun durdurulması kararına bağlarlar. Olayı;  beklenmedik anda Türklerin karşısına çıkan Rus topları sadece iki bataryadan ibaretti.  İlk ateşte tedbirsizce açığa konulan üç Türk topunun imha edilmesi  Türk komutanların gözünü korkuttu ve karşısında çok sayıda  Rus kuvveti bulunduğu  düşüncesi ile  saldırılarına ara vermek zorunda kaldılar, “ şeklinde değerlendirmişlerdir.
                  Bu güne kadar 3 büyük hata işlenmişti.Bunlardan ilki , ordunun ilk planı tatbik edilmeyerek kuşatma çemberinin genişletilmesiydi. İkincisi 9. Kolordunun Sarıkamış’a girmemesi ve üçüncü ve en büyüğü ise, 25 Aralık akşamı Vartanut-Beyköy hattına varacağını bildiren Hafız Hakkı’nın  Penek’ten sonra  kolorduyu Örtülü- Vartanut hattına  çevirmesi gerekirken, Kosor boğazından ilerleyerek Ersenek-Allahuekber yolundan  hem zaman kaybetmesi hem de askersiz kalmasıdır.
            
 

Anahtar Kelimeler : İbrahim KOYUNCU,
Print

YORUMLAR

Facebook Yorumları
YORUM YAZ
1000

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

ÖNE ÇIKANLAR

Sayfalar

DUYURULAR

LİNKLER

ARŞİV

HAVA DURUMU

Günlük Gazeteler

Oku